Asset Publisher Asset Publisher

Strefy ochronne

Art. 60 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody: RDOŚ może ustalać i likwidować, w drodze decyzji administracyjnej: strefy ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową.

W Nadleśnictwie Biała Podlaska ustalono 13 stref ochrony ostoi, miejsc rozrodu i regularnego przebywania zwierząt objętych ochroną gatunkową:
- 2 strefy bielika,
- 4 strefy bociana czarnego,
- 5 stref orlika krzykliwego,
- 1 strefa puchacza,
- 1 strefa puszczyka mszarnego.

 

Tab. Wielkość stref i terminy ochrony okresowej (zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 roku).

Lp.

Gatunek chroniony

Strefa ochrony
(odległość od gniazda)

Termin ochrony okresowej

całoroczna

częściowa

1.

Bielik
(Haliaeetus albicilla)

200 m

500 m

01.01. - 31.07

2.

Bocian czarny
(Ciconia nigra)

200 m

500 m

15.03 - 31.08

3.

Orlik krzykliwy
(Aquila pomarina)

100 m

500 m

01.03 - 31.08

4.

Puchacz
(Bubo bubo)

200 m

500 m

01.01. - 31.07

5.

Puszczyk mszarny
(Strix nebulosa)

200 m

500 m

01.01. - 31.07

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bielik (Haliaeetus albicilla) jest jednym z największych ptaków Polski. Wymiary: długość ciała ok.76-92 cm, rozpiętość skrzydeł nawet do 250 cm, masa ciała dochodzi do 7 kg. Bieliki żyją parami, zajmując rewir o wielkości około 100 km2/parę. Do rozrodu przystępują bardzo wcześnie. Para ptaków wspólnie buduje gniazdo już jesienią poprzedzającą sezon lęgowy. Pod koniec zimy rozbudowują gniazdo - które jest wykorzystywane przez kilka sezonów i może osiągnąć bardzo duże rozmiary. Zazwyczaj średnica gniazda ma 1,2-1,8 m. Pod zasiedlonym gniazdem można znaleźć wypluwki, odchody, puch i pióra pierzących się ptaków. W styczniu i lutym trwają toki. Ptaki wspólnie latają i krążą, a w szczytowym okresie toków chwytają się nawzajem szponami i koziołkując w powietrzu opadają ku ziemi, tuż nad jej powierzchnią rozłączając się. Przesiadując wspólnie w pobliżu gniazda, ptaki głośno nawołują się. Samica składa jaja w drugiej połowie lutego lub w marcu. W pełnym zniesieniu są 2-3 jaja, wyjątkowo 1. Jaja są wysiadywane głównie przez samicę przez około 38 dni. Pisklęta klują się stopniowo, a odstęp między pojawieniem się najstarszego i najmłodszego może wynieść 10 dni. Pisklętami w gnieździe opiekują się oboje rodzice.  Młode przebywają w gnieździe 10-11 tygodni - wylot następuje w czerwcu, a czasami w lipcu. Głównym pokarmem bielika są ryby i ptaki wodne, jak również padlina. Bielik jest gatunkiem ściśle związanym ze środowiskiem wodnym. Preferuje okolice jezior i stawów rybnych oraz doliny rzeczne. Zimą skupia się nad zalewami i rzekami. Gnieździ się we wszystkich typach lasów, głównie w borach i buczynach oraz nadrzecznych łęgach.

Bocian czarny (Ciconia nigra) jest nieznacznie mniejszy od bociana białego. Osiąga długość ciała 95-100 cm, rozpiętość skrzydeł 145-210 cm i masę ok. 3 kg.  Gatunek o dziennej aktywności.  Po powrocie z zimowisk – na przełomie marca i kwietnia, ptaki zajmują terytoria i przystępują do tokowania. Tokowanie jest mało widowiskowe – ogranicza się do lotów ponad rewirem gniazdowym.  Do budowy gniazd bociany czarne wybierają zwykle stare ponad 100-letnie, dorodne drzewa. Wykazują duże przywiązanie do rewirów lęgowych – większości par gniazdo służy nawet kilkanaście lat, choć są pary które co roku lub co kilka lat budują nowe gniazda.  W wysiadywaniu jaj (2-6) biorą udział oboje rodzice.  W karmieniu młodych udział biorą oba dorosłe ptaki. Pokarm przynoszony przez nie w wolu jest zwracany bezpośrednio na gniazdo.  Pisklęta po 63-71 dniach przebywania w gnieździe uzyskują zdolność do lotu.

Dzięki obrączkowaniu wiadomo, że polskie bociany czarne (obrączkowane jako pisklęta) zimę spędzają przede wszystkim w Libanie, Izraelu, Egipcie, Sudanie i Etiopii – na zimowiskach pojawiają się od września, a opuszczają je w marcu.

Bociany czarne żerują zarówno w bezpośrednim sąsiedztwie gniazda, jak też korzystają z żerowisk oddalonych od gniazda nawet o kilkanaście kilometrów. W pokarmie dominują płazy (głównie żaby brunatne) oraz ryby (w tym szczupaki, piskorze i płocie). Żywią się również owadami, pierścienicami, ślimakami i pisklętami ptaków, wyjątkowo w pokarmie trafiają się krety czy jeże.

 

Orlik krzykliwy (Aquila pomarina) jest najmniejszym gatunkiem z rodzaju Aquila, stosunkowo niewiele większy od myszołowa. Długość ciała 61-66 cm, rozpiętość skrzydeł 145-168 cm, masa ciała samca 1,4 kg (1,2-1,5 kg), a samicy 1,6 kg (1,3-2,2 kg). Gatunek terytorialny, monogamiczny. Wykazuje silne przywiązanie do miejsca lęgowego. Dojrzałość płciową prawdopodobnie osiąga w 3.-4. roku życia.  Gniazda zakłada na drzewach, zwykle na obrzeżach lasu – wybiera różne gatunki (świerk, dąb, buk, olsza, brzoza, sosna i inne). Jaja, najczęściej 2 wysiaduje niemal wyłącznie samica, w tym czasie jest ona karmiona przez samca. Dorastający orlik przebywa w gnieździe 55-60 dni – czasem dłużej. Okres zależności młodych ptaków od rodziców po wylocie z gniazda trwa 39-49 dni. Wędrówkę jesienną orliki podejmują w połowie września, z Europy Środkowej lecą w kierunku południowo-wschodnią przez Turcję, Bosfor, Syrię, Liban, Izrael do Afryki. Powrotna wędrówka rozpoczyna się na przełomie lutego i marca, ptaki lecą tą samą trasą co na wędrówce jesiennej. Na tereny lęgowe w Polsce najczęściej powraca około połowy kwietnia, rzadko już w marcu. Zarówno wędrówka jesienna, jak i wiosenna może zajmować orlikom po 7,5 tygodnia., pokonują dystans ok. 9000 km. Pokarmem orlika na terenach lęgowych są zwierzęta niewielkich rozmiarów: od ryjówek do młodych zajęcy i od piskląt drobnych ptaków do młodych kur domowych, a także gady, płazy, owady i mięczaki. Orlik krzykliwy zakłada gniazdo na drzewach w lasach liściastych i mieszanych, położonych w pobliżu mokradeł, wilgotnych łąk lub zróżnicowanych terenów rolniczych urozmaiconych śródpolnymi zabagnieniami.

 

Puchacz (Bubo bubo) jest największą sową europejską i jedną z największych na świecie. Długość ciała ok. 70 cm, rozpiętość skrzydeł 155-180 cm, samiec waży nie więcej jak 2,8 kg, samica 2,0-4,0 kg.  Ptaka wyróżniają duże, pomarańczowe oczy oraz wyraźne pęczki piór na głowie – „uszy”, długości 7-9 cm, które unosi np. w momencie zagrożenia. Prowadzi nocny tryb życia. W okresie krótkich, letnich nocy aktywny bywa również w dzień. Para ptaków przebywa w ciągu całego roku w pobliżu terytorium lęgowego, przemieszczając się na niewielkie odległości. Puchacz jest gatunkiem silnie terytorialnym. Sąsiadujące pary dzieli dystans 2-4 km. Jeżeli zakłada gniazdo na ziemi, wygrzebuje jedynie płytką nieckę gniazdową. Z czasem wypełnia się ona miękkim materiałem w postaci resztek ofiar i skruszonych wypluwek. Jaja składane są na ziemi pod wykrotem, skała, u podstawy pnia drzewa, na kępie w olsie. Samica składa 2-3 jaja od połowy lutego i wysiaduje je przez około 34 dni. Po wykluciu młode są ogrzewane przez samicę przez ok. 2 tygodnie. Samiec donosi samicy pokarm i przekazuje go w bezpośrednim sąsiedztwie gniazda. Samica pożywia się w pobliżu gniazda, wyjątkowo na gnieździe. Od momentu wyklucia do 3 tygodnia życia pisklęta karmione są przez samicę rozdrobnionym pokarmem. Po tym czasie same zaczynają przejmować pokarm – najczęściej połykając go w całości.  W wieku ok. 3 miesięcy dopiero potrafią latać. Młode aż przez pół roku pozostają pod opieką rodziców. Puchacz jest drapieżnikiem, który poluje na ofiary najłatwiej dostępne w siedlisku. Do ulubionych ofiar należą m.in.: karczownik, jeż, kret, królik, wiewiórka, a także ptaki: grzywacza, kruk, wrona, kuropatwa, kaczki itp. Nierzadko w menu zdarzają się inne drapieżniki, zarówno ptaki jak i ssaki takie jak myszołów, puszczyk, uszatka, tchórz, łasica czy lis.  Pary gniazdujące w pobliżu osiedli ludzkich, bardzo często polują też na myszy, szczury i koty. Puchacz nie gardzi też padliną.

 

Puszczyk mszarny (Strix nebulosa) należy do wyjątkowo rzadkich gatunków w naszym kraju. Zamieszkuje tajgę oraz bory iglaste, ale ważne, by w pobliżu były tereny otwarte do polowań oraz mszary, czyli zabagnione obszary porośnięte ubogą roślinnością. Tę dużą, ciemnoszarą sowę trudno pomylić z innym gatunkiem. Charakterystyczne żółte oczy, jaśniejsza pierś oraz wielka szlara sprawiają, że z profilu wygląda jak „nawiewnik parowca” lub „przepiłowana kłoda”. Na kolistej szlarze malują się koncentryczne pręgi, przypominające słoje drewna, zaś jej wewnętrzna część przy dziobie tworzy jasne półksiężyce. Rozpiętość skrzydeł puszczyka mszarnego może osiągać niemal 1,5 m, co oznacza, że jest drugą co do wielkości sową występującą w naszym kraju (po puchaczu). Ptak ten poluje z czatowni na norniki, które stanowią jego podstawową bazę żerową. Zadziwiające, że sowa o tak dużych gabarytach należy do specjalistów pokarmowych polujących na tak drobne gryzonie. Właśnie dlatego, puszczyk mszarny jest aktywny całą dobę. Do złożenia jaj wybiera stare gniazdo ptaka szponiastego lub złom dużego drzewa. Chętnie zajmuje także sztuczne konstrukcje gniazdowe jak np. platformy, czy specjalne skrzynie. Samica składa zazwyczaj 3-4 jaja co 1-3 dni i wysiaduje je przez 4 tygodnie od złożenia pierwszego jaja. Pary puszczyków mszarnych tolerują swoje wzajemne towarzystwo i zdarza się, że gniazdują w odległości jedynie 100 m od siebie. Gatunek ten należy do mało płochliwych, a zdarza się, że samica przy gnieździe bywa agresywna wobec potencjalnych intruzów. Puszczyk mszarny należy do długowiecznych ptaków i najstarsze osobniki w niewoli dożyły nawet 40 lat.